JaNee kwam gistermiddag met een heleboel vragen naar me toe toen ze eenmaal uitgeschept was. Dat gele en zwarte zand was toch wel verwarrend kennelijk want waarom zijn er dan twee kleuren? Het is toch veel makkelijker als al het zand hetzelfde is? Ja, daar ben ik het mee eens maar dat is niet zo dus we hebben even gegoogled op afbeeldingen van zand en ja dan komt er heel veel zand tevoorschijn en ook meerdere kleuren zand, we vonden ook zwart zand maar dat zwarte zand is toch weer anders dan het zwarte zand waar onze plantjes in groeien dus nóg meer verwarring. Om de verwarring minder te maken googlede ik ook maar even op grond en ja toen kwam het zand van de plantjes ineens tevoorschijn.

Ik probeerde JaNee uit te leggen dat je zand hebt, het gele zand en dat dat eigenlijk piepkleine stukjes steen zijn die door de wind van de bergen en rotsen geblazen worden en onder andere door de zee aan strand gespoeld worden, wind en water zorgen ervoor dat zand overal komt, je voelt het niet als je in het water loopt of in de wind loopt maar er zitten heel veel hele kleine zandkorreltjes in. Het is dus eigenlijk het stoflaagje wat om onze wereld heen zit en als dat een hoop wordt dan zien we zand.

En er is ook nog grond, dat is donker van kleur en dat noemen we ook wel zwarte zand of aarde en dat wordt gemaakt door de natuur. Grond is niet alleen maar zand maar daar zitten ook andere dingen in, restjes poep, blaadjes die van de bomen zijn gevallen en die zijn gaan rotten, beestjes en wortels van planten en stofjes die door de regen in de grond vallen. In grond kunnen plantjes wortels maken om te groeien en er zitten ook allemaal beestjes in die er tunneltjes in graven en die beestjes helpen de plantjes dus eigenlijk want die maken de grond minder hard maar niet zacht genoeg om weg te waaien. Snap je?

JaNee snapte er niks van dus plan B: ik neem je mee naar buiten en laat je het verschil voelen. In de tuin lagen een paar zakken potgrond dus dat kwam goed uit. Kijk dit is grond voor de plantjes, nieuwe grond en als je daar goed naar kijkt dan zie je dat het niet alleen maar zwart is, er zitten ook nog allemaal kleine dingetjes in, zie je? Ja, dat zag JaNee. Ok, dan pakken we er nu een beetje gele zand bij, zitten daar ook dingetjes in? Nee, daar zit alleen maar zand in. Ok, nu nemen we twee even grote emmers, in de ene doen we zand en in de andere grond, welke is zwaarder? De gele zand was zwaarder…..maar hoe kan dat dan? wilde JaNee weten want de emmers zijn wel net zo groot. Dat komt doordat er in zwarte zand meer lucht zit dan in gele zand. Die lucht zie je niet maar die zit tussen alle korrels, het gele zand glipt tussen je vingers door als je ze uit elkaar doet en het zwarte zand zijn meer klontjes toch? Ja, dat was zo, dat plakte meer….

Er bleef één hele belangrijke vraag voor JaNee over want waarom hebben we nou geel zand als er toch niks in groeit, dan kun je toch beter grond hebben? Dus daar ging ik weer: grond is goed voor plantjes maar geel zand hebben we ook nodig want daar kun je goed mee bouwen, geel zand is handig als je een stoep wilt maken maar ook als je een huis wilt bouwen want dat heb je nodig om cement te maken en cement is de plaksel die de stenen van een huis aan elkaar plakt. Net zoals je water nodig hebt om pannenkoeken te bakken, water en pannenkoekenmeel, als je alleen pannenkoekenmeel hebt dan kun je geen pannenkoeken maken, als je alleen water hebt kun je ook geen pannenkoekenmeel maken maar als je water en pannenkoekenmeel door elkaar mengt dan kun je wél pannenkoeken maken. Bij cement is dat ook zo, dat is ook een mengsel van verschillende dingen, net als bij pannenkoeken.

“Ok” zei JaNee “ik weet niet of ik het helemaal snap maar we hebben dus geel zand en zwart zand nodig voor onze tuin, geel zand waait weg en zwart zand plakt meer aan elkaar, geel is voor de stoep en de zandbak en zwart is voor de plantjes. In zwart leven er beestjes en wormen en in geel niet, zo was het toch?” Ja, dat was het wel ongeveer…..